ZİHİNSEL GELİŞİM

Zihinsel Gelişim Nedir?
 Uzmanlar , çocuğun doğumdan ergenliğe kadar olan zihinsel gelişimini ayrıntılı araştırmalarla incelemişler ve zihinsel gelişimin (bebeklik ve ilk çocukluk) döneminde çok hızlı geliştiğini belirlemişlerdir. Bir bebek beyninde 180 milyar hücreyle dünyaya gelir. Bu hücreler nöronlarla birbirine bağlanmıştır. Ana babadan kalıtım yoluyla bebeğe geçen genlerin belirlediği bağlantı sayısı 50 milyon civarındadır. Bu sayı çevrenin de etkisiyle trilyonlarca bağlantıyı geliştirebilir. Bireyin hayatı boyunca gerçekleştireceği zihinsel gelişimin % 50 si 4 yaşına kadar tamamlanmaktadır. Dolayısıyla 4 yaşında kadar olan dönem çok kritik bir dönemdir. Bu dönemdeki yaşantılar tüm hayatı boyunca kullanılacak nöronları belirler. Uzmanlar 5 yaşına kadar olan müdahalelerin IQ’ yu arttırmasına karşın, 5 yaşından sonra ise işe yaramayacağını söylemektedir. Unutmayın ki, çocuğunuzun gelişimi için en önemli yıllar okul öncesi yıllarıdır ve bu yıllar çocuğunuzun “ kişilik gelişimi” nin temelini oluşturduğu yıllardır.

Beynin Zihinsel Faaliyetlerdeki Rolü
 Uzmanlar göre insan beyni 2 yarım küreye ayrılmakla beraber her yarımkürenin ayrı fonksiyonları olmaktadır. Dil becerileri, mantık, sayılar, analiz, sıralama, doğrusallık gibi fonksiyonlar sol yarımkürenin yerine getirdiği görevlerdir. Ritm, renk, hayal gücü, yaratıcılık, uzaysal farkındalık gibi fonksiyonlar sağ yarımkürenin yüklendiği görevlerdir. Beyindeki zihinsel gelişlim, bu her 2 yarımküreyi çalıştıracak uyarıların alınmasıyla oluşmaktadır. Bebeklerin genç beyinlerinde binlerce sinir hücresi kullanım için hazırdır. Her uyarıcı (sesler, dokunuşlar, renkler, tatlar vb) sinir hücreleri arasında yeni bağlar kurulmasını sağlar. Tekrarlarla bu bağlar kalıcı hale gelir. Böylece sağ ve sol beynin hücrelerinin kurduğu dev bir ağ oluşur . Çocuğun genetik altyapısı ve çevreden aldığı bu uyarıcılar zeka gelişimi için belirleyici olur. Çocuk için; anne baba, oyuncaklar, müzik vb. birer uyarıcıdır. Her uyarıcı çocuğun beyninde yer alan sinir hücreleri arasında yeni bağlar oluşturur. Uyarıcılar arttıkça çeşitlendikçe ve tekrarlandıkça pek çok yeni bağ daha kurulur, kalıcı hale gelir ve kocaman bir ağa dönüşür. İşte bu ağı bireyler tüm yaşamları boyunca zihinsel faaliyetleri için kullanırlar. Yeni oluşan ve tekrarlanmayan bağlar ise yok olurlar. Dolayısıyla kritik dönem adıyla adlandırılan 0-4 yaş grubu çocukların anne- babalarına, çocuklarının zihinsel gelişimlerine katkıda bulunmaları yönünde çok büyük görevler düşmektedir.

Zihinsel Gelişimde Anne Ve Babanın Rolü
 Çocuğun zihinsel gelişimini desteklemek, onu hayata hazırlamak anlamındadır. “ Daha şimdiden mi?” diye yanlış bir soruya takılmanız ileride çocuğunuzu sorunlara itebilir. Bebek 6 aydan itibaren izleme ve takip etme becerisine sahip olur . Bu dönemden sonra bebek ne kadar kaliteli uyarıcılarla karşı karşıya kalırsa, zihinsel gelişimi o kadar iyi olacaktır. Bu uyarıcılar ne kadar tekrar ederse o kadar kalıcı hale gelir. Çalışan anne - babalar çocuklarıyla ilgilenmekte ve onlara uyarıcılar vermekte eksik kalabilirler. Bu görevi televizyona yüklemiş olabilirler. Ama ne yazık ki, görsel ve işitsel uyarıcılar bakımından televizyon ne kadar iyi bir teknolojik alet olsa da içerik ve dozu bakımından çocuklarınıza zararı dokunmaktadır. Çocukların 0-4 yaş döneminde beynin iki yarımküresini de faaliyete geçirecek görsel işitsel uyarıcılar alması gerekir. Bu nedenden yola çıkılarak anne – baba ya da eğitimcilere yardım sağlamak amacıyla, çocukların zihinsel gelişimlerinin desteklemek amacıyla görsel-işitsel uyarıcılar içeren bir “ zihinsel gelişim” projesi hazırlanmıştır.